Bush en Truman: een misplaatste vergelijking

by Déjà Vu

iraq_001Dit jaar is het tien jaar geleden dat Amerikaanse en Britse troepen Irak binnenvielen. De regering Bush jr. hadden drie officiële redenen om tot de aanval over te gaan. Als eerste was er de link die werd gelegd tussen Hoessein en Al-Qaida, de groepering verantwoordelijk voor 9/11. Dan was er nog het Irakese bezit van massavernietigingswapens. Beide aantijgingen bleken ongegrond te zijn.

 

door Jaap Harrewijn Tot slot wilde de Amerikaanse regering graag een democratische en vrije samenleving creëren  voor Iraakse burgers. Om sceptici de vinger op de lippen te leggen, werden voorbeelden als Japan en Duitsland naar voren geschoven, als bewijs dat de Amerikanen wel degelijk democratie konden afdwingen in het buitenland.

Zo gezegd zo gedaan. Saddam Hoessein was binnen korte tijd verdwenen en de Westerse bezetters begonnen aan de constructie van een nieuwe samenleving, volgens westers model. Tien jaar later is er weliswaar een democratische regering aan de macht en de terreur van het oude regime is verdwenen, maar Irak is verre van vredig. Religieuze conflicten die door Saddam Hoessein de kop in werden gedrukt zijn weer opgespeeld, wat zich uit in talloze bomaanslagen.

Tijdens de Amerikaanse bezetting zijn meer dan honderdduizend Irakese burgers omgekomen door geweld en het land staat nu in de top vijf van landen met de meeste corruptie. Toen bleek dat er geen massavernietigingswapens in Irak waren en er geen bewijs werd gevonden voor banden met Al-Qaida, kwamen de fouten van de Amerikaanse overheid duidelijk aan het licht. De oorlog, die  de Verenigde Staten zo’n triljoen dollar (!) gekost hebben, mag dus op zijn zachtst gezegd een ‘mislukte operatie’ genoemd worden.

George Bush, het gezicht achter de mislukking, zei er vertrouwen in te hebben dat het een kwestie van tijd is tot zijn imago weer herstelt van de deuk die het heeft opgelopen. Hij vergeleek zichzelf met president Harry S. Truman, die tijdens en kort na zijn regeringsperiode veel populariteit verloor door de Korea-oorlog maar vandaag de dag over het algemeen als een goede president wordt beschouwd.

Het ziet er  op dit gebied zien er echter minder goed uit voor Bush.  Allereerst reageerde Truman in Korea op communistische agressie en niet op indicaties van mogelijke aanwezigheid van massavernietigingswapens. Daarnaast heeft Truman daadwerkelijke successen op zijn naam staan. Ten eerste de oprichting van de NAVO, die tot op heden nog een sterk bondgenootschap vormt tussen landen in Europa en Noord-Amerika. Ook heeft Truman het Marshallplan geïnitieerd. Na de Tweede Wereldoorlog was er een duidelijk plan voor de wederopbouw van Europa. In Irak was dit niet het geval na de invasie in 2003. De Amerikanen hebben het land in chaos achtergelaten.

Het is nu nog te vroeg om de langetermijneffecten van de oorlog in Irak te zien. Misschien zal in de aankomende vijftig jaar nog blijken dat die bijgedragen heeft aan een verbeterde situatie in het Midden-Oosten. Maar zelfs in dat geval zullen historici Bush bekritiseren, alleen al om de keuzes die hij maakte en de kosten die hij daarvoor acceptabel achtte. Of het imago van Bush nog zal verbeteren in de toekomst? Misschien. Maar daar zal hij meer voor moeten doen dan afwachten en op Truman wijzen.

Jaap Harrewijn

Korte video van The Guardian over huidige situatie in Irak:

Bush’ woorden worden geciteerd, toen hij zichzelf met Truman vergeleek:

You may also like

Leave a Comment