Cuius regio, eius pietio

by Déjà Vu

David van Benthem

Vervelende titel, niet? Alsof Baudet nog niet genoeg onnodig foutief Latijn had gebruikt en er niet genoeg woorden zijn vuil gemaakt aan de zwartepietdiscussie. Toch bracht de goedheiligman naast zoet en lekkers, inmiddels volgens traditie, ook een gepolariseerd debat naar ons land. Hij nam namelijk naast veegpieten, ook Zwarte Pieten met zich mee. Dat leidde op zijn beurt weer tot anti-Pietendemonstraties in onder andere Rotterdam en Zaandam, terwijl Sinterklaas in de laatstgenoemde stad binnenvoer.

Lange tijd is het al duidelijk hoe het ervoor staat rond de pietenperikelen: er is namelijk een groep tegen Zwarte Piet, die in hem racistische kenmerken ziet en er is een groep voor Zwarte Piet, die veelal het argument van traditie aanvoeren. Daarnaast haalt de groep voor Zwarte Piet aan dat ze nooit racistische bedoelingen bij Zwarte Piet hebben gehad. Tenslotte lijken de groepen tegen Zwarte Piet vooral in de Randstad prominenter aanwezig zijn, terwijl de groepen voor Zwarte Piet juist in de regio meer op de voorgrond treden.

Dat er mensen zijn die aanstoot tegen het concept ‘Zwarte Piet’ nemen is begrijpelijk. Een witte man die op een boot aankomt met donkere helpers heeft immers verbanden met de slavenhandel. Vooraanstaande buitenlandse media zoals Voxen Late Night with Seth Meyers, maar ook bekende Youtubers zoals de Brits-Nigeriaanse KSI kijken daarom met open mond naar zwarte Piet. Ook in Nederland is er een significante minderheid tegen Zwarte Piet. Verzet is dus aanwezig en logisch. Tevens is het zo dat traditie, het argument bij uitstek van de pro-Zwarte Pieten, vergankelijk is. Tradities zoals Sinterklaas, maar ook Koningsdag (vroeger Prinsessendag) en de Gouden Koets zijn allemaal uitgevonden tradities uit de negentiende eeuw. Nieuwe tradities zoals een Piet die niet meer zwart is zouden dus ook mogelijk moeten zijn.

Het is echter de vraag of die verandering opgelegd moet worden door pressiegroepen die ook opereren in delen van Nederland waar weinig verzet is tegen Zwarte Piet. Het is lastig om voor te stellen dat steden zonder significante donkere of links-progressieve bevolking als Dokkum de traditie wel even aanpassen, omdat er elders om verandering wordt geroepen.

In het Heilige Roomse Rijk, dat tegenwoordig Duitsland en delen daaromheen beslaat, was er in de zestiende eeuw ook een gepolariseerd debat. Niet over welke Piet de juiste Piet was, maar over welk geloof het juiste geloof was. Na veel bloedvergieten kwam men tot de conclusie dat elk vorst binnen het Roomse Rijk zijn eigen religie mocht bepalen. Zodoende kwam het ervan dat de meeste vorsten in het noorden voor het protestantisme kozen en de meeste vorsten in het zuiden voor het katholicisme. De Duitsers hebben de geloofskwestie zodoende met veel geweld opgelost.

In de Republiek is dezelfde geloofskwestie intern, onder meer door pragmatisme, geweldloos opgelost. Men accepteerde elkaars onderlinge verschil, omdat geweld het enige alternatief zou zijn. Het is te hopen dat het Nederland van vandaag nog steeds over een vergelijkbaar pragmatisme beschikt. Een land waarin de een verandering op een andere plek respecteert en de ander traditie op een andere plek accepteert zou de onze sieren. Daarom hoop ik ook als Hagenaar dat de Sint in Duindorp met Zwarte Pieten zal verschijnen en in de Bijlmer met Witte Pieten. In Wateringse Veld, waar de Hagenees, Surinamer en Marokkaan in dezelfde straat wonen, zou het mooi zijn als het feest met alle Pieten gevierd zou worden. Wiens gebied, diens Piet. Eenheid in verscheidenheid. Dat is Nederlandse schoonheid.

You may also like

Leave a Comment