De binnenvaart, hoe werkt dat?

by Déjà Vu

Enzo Bons

Eén van de meest interessante economische sectoren is de binnenvaart. De vaart tussen steden over de grote rivieren die Europa rijk is, is met 43 procent van het totale Europese transport één van de grootste en meest milieuvriendelijke manieren van transport op ons continent. Toch zijn er maar weinig mensen die weten wat ze zich moeten voorstellen bij de binnenvaart.

Om die vraag te beantwoorden kunnen we ons bezighouden met drie vragen: hoe efficiënt is de binnenvaart? Hoeveel historie kent de binnenvaart en wat vervoert zo’n binnenvaartschip nou eigenlijk? Die eerste vraag is relatief simpel. Ongeveer een tiende van de schepen op de Rijn vervoert enkel passagiers, maar de rest van de schepen brengt naast de eigen bemanning ook allerlei goederen van A naar B. Het goederentransport op het water is op te delen in twee groepen; vrachtvaart en tankvaart. Daar waar de vrachtschepen droge lading, zoals containers of zand verplaatsen, varen de vaak dubbelwandige tankschepen vloeibare producten als brandstoffen en chemicaliën van stad naar stad. 

Wie zich inleest merkt al snel; de binnenvaart is gigantisch. Alleen al op de Rijn, de grootste en belangrijkste verbinding over het water die tussen de lage landen, Duitsland, Frankrijk en Zwitserland stroomt, varen al zo’n twaalf duizend schepen. Een substantieel gedeelte van die schepen vaart zelfs dag en nacht. Dat varen op onze rivieren is een eeuwenoude traditie. 

Al zolang wij weten hoe we moeten varen, hebben we de grote rivieren gebruikt om onze goederen goedkoop te vervoeren. Dat transport was zelfs zo belangrijk dat wij onze rivieren handmatig onder controle houden en zelfs kanalen hebben gegraven om nog verder het land in te kunnen trekken met onze goederen. Dat watertransport ging eerst met houten schepen, die men door zeilen of trekken vanaf de kade vooruit wist te brengen. Later, richting de twintigste eeuw, zien we steeds meer ijzeren en – ietwat later – stalen schepen. Die grotere stalen schepen werden met het verstrijken van de tijd steeds minder primitief en steeds moderner. Langzaamaan werden schepen vooruitgeholpen met de hulp van kleine gemotoriseerde duwbootjes en ietwat later door zijschroeven: door motoren aangedreven schroeven aan één van de zijkanten van het schip. De gemotoriseerde schepen zoals wij die nu kennen deden hun intree na de Tweede Wereldoorlog. Door de ontwikkelingen op gebied van spoor- en wegtransport in de jaren vijftig van de vorige eeuw heeft de binnenvaart ook moeten vernieuwen. Enkel de grootste schepen overleefden de concurrentiestrijd. Zij voeren ook vandaag de dag nog de boventoon en staan nu nog steeds bovenaan de lijst met de meest efficiënte vervoersmiddelen.

Die schepen zijn zo efficiënt, omdat zij van alle voertuigen die wij kennen het minste verbruiken per vervoerde ton product per kilometer. Daardoor zijn transportkosten relatief laag en als bijkomend extraatje voor diegenen die dat belangrijk vinden stoten ze relatief weinig CO2 uit. Daarnaast veroorzaken de schepen van de rivieren geen geluidsoverlast, omdat ze relatief ver van de bewoonde wereld af opereren en zijn de twee weken geleden in deze blog besproken files geen probleem voor schepen. Een ideaal transportmiddel, zou je zeggen.

De binnenvaart is een onmisbare maar toch vaak vergeten schakel binnen onze economie. Dit stukje is door haar lengte relatief kort door de bocht geschreven, maar het is belangrijk dat we blijven ontdekken. Heb je ooit een vrije middag, duik dan eens een keer achter de computer en stort jezelf in de wereld van het watertransport! 

You may also like

Leave a Comment