De falende visie

by Déjà Vu

Nicole Hoebert

Ik heb gefaald. Dat is wat ik dacht toen ik naar het cijfer keek van mijn tweede hertentamen waarvoor ik heel hard gestudeerd had. Voor het eerst in mijn leven moest ik mij zorgen maken om mijn cijfers en studiepunten. Al snel kwam er die boost die mij motiveerde om mijn volgende hertentamens te gaan knallen, maar niet alles bleek zo rooskleurig te zijn in mijn gedachten. Ik staarde uitzichtloos voor mij uit. Wat moest ik doen? Was dit dan het moment waar ik al zo lang bang voor was? Ik kon mij niet voorstellen dat ik op dat moment aan het falen was. Daarbij had ik geen idee wat ik moest doen als ik zou moeten stoppen. Het woord ‘falen’ laat menig student en scholier rillen. Het is niet zozeer de betekenis van het woord wat het zo angstaanjagend maakt; je kan soms niet al je dromen waar maken. Een andere weg is in sommige gevallen mogelijk dan wel niet noodzakelijk. 

Als klein meisje had ik te maken met prestatiedruk – een groot gedeelte veroorzaakte ikzelf. Toen ik in groep vijf van AVI 8 naar AVI 6 ging, was dat een klap in mijn gezicht. Het was de bedoeling dat er juist vooruitgang was, maar ik deed het tegenovergestelde. Niet alleen op de basisschool kwam dit naar voor. De angst om te blijven zitten op de middelbare school was voor velen groot. Je vrienden zouden doorgaan naar de volgende klas en jij zou nieuwe vrienden moeten maken. Er was dan wel een nieuwe kans voor je klaargelegd, maar het voelde eerder als een bevestiging voor wat je het meest vreesde: falen. Er zijn velen die faalangst hebben. Er zijn daarom ook veel gevallen van scholieren die hun eindexamen telkens opnieuw moeten maken vanwege hun angst. Er valt ook niet te ontkennen dat faalangst een opgemaakte illusie is van jongeren. In tegendeel juist, wanneer het eindexamenjaar nadert, vermenigvuldigt de druk zich enorm. Wanneer je niet slaagt zullen de vele uitgehangen vlaggen je meerdere malen eraan herinneren dat je er nog niet bent. 

Dat falen is een onderdeel geworden van het onderwijssysteem. Jongeren worden klaargestoomd om het hoogst haalbare te halen en niet akkoord te gaan met het laagste. De zesjescultuur wordt bestempeld met lui en ongemotiveerde jongeren. Toch denk ik dat er veel gevallen zijn waar men denkt te falen, maar het in werkelijkheid niet aan de orde komt. Denk bijvoorbeeld aan iemand de hoopt een zeven te halen voor een tentamen, maar komt thuis met een zes. Het feit dat diegene het tentamen gepasseerd heeft, neemt niet weg dat diegene baalt van die zes. Ook ik heb daar zelf mee te maken. Telkens probeer ik het te relativeren en aan iets anders te denken, maar die zes blijft in mijn hoofd zoomen. Ik maak mezelf dan wijs dat ik voor het volgende tentamen nog harder zal leren, met als gevolg dat ik mij nog meer naar die burn-out toe duw. 

De laatste tijd probeer ik te onderzoeken waar dat falen nou precies vandaan komt. Is het de druk die van het onderwijs komt? Of is het iets van onszelf? Ik denk dat de druk vanuit het onderwijs de laatste jaren enorm gestegen is. De zesjescultuur wordt niet meer geaccepteerd en je moet ten alle tijden het beste uit jezelf halen. Je wilt namelijk niet lui gevonden worden. Aan de andere kant heb je ook nog je eigen idealen. Falen is niet iets dat alleen terugkomt op school of gedurende een studie. Falen kan voorkomen in alle gebieden van het leven. In sommige gevallen kan falen juist hetgeen zijn dat je een stap terug laat nemen; het even vanuit een ander perspectief bekijken. Als je iets niet kan behalen in datzelfde jaar, heb je nog vele jaren voor de boeg. Daarom zijn prioriteiten stellen zo belangrijk. De student van deze tijd moet werken onder een hoge prestatiedruk van een studie, moet werken om die enorm hoge huur te kunnen betalen en moet daarnaast werken om een sociaal leven hebben. Het is niet gek dat veel studenten klachten hebben die overeenkomen met een burn-out, wat absoluut geen aanstellerij is. 

We moeten allemaal nog groeien in het overwinnen van falen. Falen is niet erg. Soms is het ook nodig om even stil te staan en te bedenken wat je al hebt bereikt. Stel je komt van heel ver en je hebt hard gevochten om ergens binnen te komen en dat is je gelukt, is dat geen falen als het niet lukt. Er zullen vast en zeker andere wegen open staan die bewandeld kunnen worden. Het is denk ik de kunst om je niet over te geven aan het falen, maar het zien als een leermoment en als een teken om even een stap terug te nemen. Nieuwe perspectieven kunnen nieuwe blikken werpen. 

You may also like