De strijd om Hong Kong

by Déjà Vu

David van Benthem

Wie de afgelopen weken tussen vakanties en warme zomerdagen de tijd had om ook nog het nieuws te volgen, kan het niet ontgaan zijn. In Hong Kong gaan al maandenlang mensenmassa’s de straat op, om zich hard te maken tegen de groeiende Chinese inmenging. De problemen voor de demonstranten begonnen wel op te stapelen. De protesten werden namelijk steeds kleiner van omvang. Daarnaast radicaliseerden de protesten. Dat leidde tot de bezetting van de luchthaven en de gijzeling van twee personen. De Chinese autoriteiten stelden dat de ontwikkelingen neigden naar terrorisme. Het leger werd naar de havenstad Shenzhen gestuurd, dat aan Hong Kong grenst. Met het toenemende geweld en het dalende draagvlak voor de protesten, leek ingrijpen van de Chinese autoriteiten steeds meer een optie. 

Zondag 18 augustus vond er daarentegen cruciale verandering plaats. Die dag mochten mensen alleen in het Victoria Park samenkomen. Via Telegram, een app die lijkt op Whatsapp, verenigde zich een mensenmassa van zulke omvang, dat de Chinese overheid het stadscentrum voor de demonstranten openstelde. De opkomst van 1,7 miljoen mensen is een grote opsteker en contrasteert de trend van de afgelopen weken. Toen werden de protesten juist kleiner van omvang. De demonstranten hebben door het vreedzame verloop en de hoge opkomst grote invloed. De essentiële druk op de Chinese autoriteiten blijft daarmee gehandhaafd. Het openstellen van het stadscentrum bewijst dat. 

Het protest begon tegen de uitleveringswet, die het mogelijk maakte inwoners van Hong Kong uit te leveren aan het Chinese vasteland. Inmiddels is dat protest verbreed, naar algemeen kiesrecht en grotere vrijheden voor de bevolking van Hong Kong. Het zijn nobele doelen, waar westerse democratische rechtsstaten als Nederland zich in zouden moeten kunnen vinden. Daarnaast is het ook een strijd om vrijheid, waardoor postkoloniale landen, maar ook landen als België, Oekraïne en de VS, de demonstranten een hart onder de riem zouden moeten steken.

Tegelijkertijd moet het Chinese perspectief niet genegeerd worden. Hong Kong is met Macao het laatste gebied dat China heeft verloren uit ongelijke verdragen met imperialistische Europese mogendheden, maar ook met Japan. Het China van 1914 was als een Nederland dat Limburg en alles ten noorden van Amsterdam zou moeten afstaan aan het buitenland. Logisch dus dat China vanuit politiek perspectief het als zijn recht ziet deze verloren gebieden weer onder controle te krijgen. 

Daarnaast is Hong Kong door het Verenigd Koninkrijk in 1997 aan China overgedragen met het idee dat Hong Kong vijftig jaar later volledig geïntegreerd zou worden. Het zou daarom per 2047 zijn autonomie en speciale status verliezen. De student die nu de straat opgaat, heeft dit verdrag inmiddels zelf niet meer bewust meegemaakt. Onder dat verdrag en diens voorwaarden is Hong Kong daarentegen wel overgedragen. Het is een harde realiteit.

De problematiek rond Hong Kong is niet met een simpele oplossing te beantwoorden. De demonstranten gaan de straat op met nobele doelen, die veel landen zouden moeten steunen. Bovendien is er sprake van een groot draagvlak voor de protesten en verlopen zij vreedzaam. Of supermacht China zich daar op de lange termijn iets van zal aantrekken, is de vraag. Een ding weten we zeker: de strijd is nog niet gestreden.

You may also like