Documentaire: Putin: A Russian Spy Story

by Déjà Vu

Julius van der Poel

De documentaire Putin: A Russian Spy Story vertelt hoe een middelmatige spion de machtigste man van Rusland werd. In drie delen wordt teruggekeken op de komeetachtige loopbaan van Vladimir Poetin, die begon in een schimmige wijk van Leningrad en hem uiteindelijk tot achter de gouden deuren van Kremlin zou brengen. De interviews met schrijvers, diplomaten, oud-collega’s en in ballingschap verkerende dissidenten schetsen een beeld van een meedogenloze straatvechter en ‘fixer’, wiens wereldbeeld en politieke stijl diep zijn geworteld in de jaren van de Koude Oorlog.

In het eerste deel van dit drieluik zien we hoe Vladimir Poetin al vanaf een jonge leeftijd had besloten   om iets van zijn leven te maken. Tijdens zijn jeugd in Leningrad raakte hij helemaal in de ban van Max Otto von Stierlitz: de sovjetversie van James bond, die als dubbelagent voor Rusland strijdt tegen de Nazi’s. Dit voorbeeld zou Poetin ertoe hebben bewogen om een carrière in de veiligheidsdienst na te streven. Net als Stierlitz zou hij met zijn charme en sluwheid het vaderland behoeden voor buitenlandse bedreigingen. Het lukte hem om in dienst te komen van KGB en hij werd in 1985 gestationeerd in Dresden. Dit was een ontnuchterende ervaring voor Poetin. Hij bevond zich in een ambtenarenwereld die niet minder kon gelijken op die van Stierlitz.

Het uiteenvallen van de Sovjet-Unie maakte een abrupt einde aan Poetins carrière in Dresden. Hij keerde terug naar Leningrad en trad in dienst bij de burgemeester Anatoli Sobtsjak. Poetin kwam terecht in een chaotische wereld waarin gewapende criminele bendes de dienst uitmaakten. Aan de zijde van Sobtsjak ontpopte hij zich tot een betrouwbare crime fighter voor wie het doel de middelen heiligt. Na zijn tijd in Sint-Petersburg vertrok Poetin naar Moskou waar hij werd opgemerkt door president Boris Jeltsin, die hem uiteindelijk als opvolger aanwees. Eenmaal in het Kremlin, begon Poetin met het consolideren van zijn macht.

Deel twee en drie gaan over het presidentschap van Poetin. We zien hoe hij Rusland na de roerige Jeltsin-jaren stabiliseert, maar tegelijkertijd alle oppositie vernietigt. Hij legt de media aan banden, breekt de macht van de oligarchen en creëert een patronagenetwerk dat hem en zijn kleine groep begunstigden de maximale controle garandeert over de economie. Als een Tsaar omringd door zijn bojaren zit hij na twintig jaar nog stevig in het zadel. Maar tegen welke prijs? ‘Hij is een tragische figuur’, zegt zijn voormalige campagnestrateeg. Poetin is inmiddels een gevangene van zijn eigen systeem. Zijn vijanden gunnen hem geen aangenaam pensioen. Voor de kijker van dit drieluik is het duidelijk dat het spionageverhaal van Poetin en dat van Rusland uiteindelijk zal eindigen als een grote tragedie.

Putin: A Russian Spy Story is te zien op NPO plus.

You may also like

Leave a Comment