Gepokt en gemazeld: hoe ziekten onze taal beïnvloeden

by Déjà Vu

Casper Jager

Elke dag worden wij onder andere via het journaal bijgepraat over de stand van zaken betreffende het Coronavirus. In de eerste weken ging het vooral over zaken die op het moment zorgen baarden, zoals het aantal besmettingen en de druk die dit oplevert voor de zorg. De laatste weken echter, komt er ook aandacht voor de wereld na het virus. Dit heeft met name betrekking op de financiële situatie die we ingaan na de Coronacrisis. Naast de gevolgen die deze crisis oplevert voor ons dagelijks leven en onze toekomstige economische toestand, heeft het ook nog invloed op iets anders: ons taalgebruik.

Denk hierbij allereerst aan de uitwerking die de crisis heeft op ons alledaagse taalgebruik. Waarbij voorheen nagenoeg niemand had gehoord van een ‘lockdown’, wordt dit woord nu vrijwel elke dag meerdere malen genoemd. Ook andere termen die vroeger zelden werden gebruikt behoren nu tot de categorie “doodgewone woorden”, zoals quarantaine en pandemie.  Naast bestaande woorden die nu om de haverklap gebruikt worden, zijn er ook compleet nieuwe woorden uitgevonden, die betrekking hebben op onze huidige situatie. In verband met de anderhalve meter afstand die we nu van elkaar moeten houden, spreken we van een ‘anderhalvemetermaatschappij’ en ook het woord ‘coronaspuger’ is een recente uitvinding.

Naast het gebruik van nieuwe woorden in het heden, kan de pandemie ook in toekomstig taalgebruik vertegenwoordigd worden. Het in ongenade gevallen bedrijf Rumag probeerde hier al op in te spelen door kleding en spullen te verkopen met de tekst ‘krijg de corona’. Hoewel dit nu nogal ongepast is zou het zomaar eens kunnen dat dit een uitspraak is die in de verre toekomst gebruikt gaat worden. De Nederlandse taal zit vol met scheldwoorden en gezegden die gebaseerd zijn op ziekten en aandoeningen. Een verwensing als ‘krijg de pest’ is een voorbeeld van een krachtterm gebaseerd op een ziekte. Vermoedelijk werd het je in het veertiende-eeuws Europa, toen een pestepidemie voor miljoenen doden zorgde, niet in dank afgenomen wanneer je iemand de pest toewenste. Toen de ziekte later terrein verloor is de term in algemeen gebruik geraakt als scheldwoord. Hetzelfde zou kunnen gebeuren met het coronavirus wanneer het onder controle is gebracht. Of het wenselijk is dat corona ingeburgerd gaat worden als scheldwoord, is natuurlijk nog maar de vraag.  De kans dat deze ontwikkeling plaats gaat vinden is echter zeer aanwezig. 

Het is nog steeds mogelijk om mee te doen met de HSVL-opbeuractie! Je kan nu een berichtje sturen naar een oudere om een hart onder de riem te steken. Schrijf dan nu je berichtje naar extern@dehsvl.nl en onze extern Daniëlle zal ervoor zorgen dat je berichtje goed terechtkomt!

You may also like

Leave a Comment