Gevoel voor geesteswetenschap

by Déjà Vu

9200000022091674

Anouk Bosch

Toen ik op de middelbare school zat, kreeg ik altijd te horen hoe belangrijk het was om goed te zijn in wiskunde. “Dat zal je altijd nodig blijven hebben”, werd mij met enige regelmaat wijsgemaakt. Ik ploeterde met veel tegenzin door mijn verplichte bètavakken heen. Inmiddels ben ik een gelukkige geschiedenisstudent, die met succes wiskunde uit haar leven heeft weten te mijden. Ook laat ik me tegenwoordig niet meer afschepen met het idee dat je ‘wiskunde altijd nodig zult blijven hebben’. Ik heb een weerwoord. Als er namelijk iets is wat het onderwijs goed zou kunnen gebruiken, is het de verplichting van het vak geschiedenis.

Ga maar na. Het onderwijs zou de prille kinderbreinen moeten klaarstomen voor het leven wat nog zal komen. Wiskunde is daarbij in sommige gevallen vast reuze praktisch. Maar inzicht in hoe de wereld en de maatschappij in elkaar zit. En wat de verhalen zijn achter ons land, achter de mensen om ons heen, achter de systemen waarin we samen met andere mensen leven. Dát is die informatie waarmee je van een mens een wereldburger maakt. Een kritisch mens dat misschien met enige nuance kan meepraten over wat er om hem of haar heen gebeurt. Zodat men later niet alleen weet hoe hij of zij hoeken berekent en mee kan praten over glazen vazen met knikkers, maar ook iets weet over zijn medemens en zijn geschiedenis.

De wereld waarin we leven is ingewikkeld. Te ingewikkeld misschien. Veelomvattend en ontzettend moeilijk om grip op te krijgen. De tijd waarin we leven maakt dat we constant worden gebombardeerd met informatie over wat er nu op dit moment gebeurt en dat men ook het gevoel krijgt over deze zaken te moeten kunnen oordelen en meepraten. Te weinig mensen lijken te beseffen dat ze zelf onderdeel zijn van de menselijke geschiedenis. En dat alles wat ze beleven en als vanzelfsprekend ervaren, plaatsvindt in een wereld die niet vandaag ontstaan is, maar gisteren. Ik denk dat het de volwassenen én de wereld van morgen zou kunnen helpen als hen wordt aangeleerd hier over na te denken. Maar om onduidelijke redenen is het op dit moment op de middelbare school geen probleem om lacherig te doen over vakken zoals geschiedenis, maatschappijleer en levensbeschouwelijke vorming. Het is blijkbaar geen enkel probleem als een jongere ‘geen zin’ heeft om zich te verdiepen in de maatschappij, zolang hij maar goed genoeg de harde logica van wiskunde en grammatica beheerst.

Het is een vak als geschiedenis dat helpt inzicht te verkrijgen. Het bestuderen van geschiedenis maakt dat het mogelijk wordt om op situaties in en uit te zoomen en vanuit verschillende hoeken te benaderen. Om een verhaal eens vanuit een ander te horen. Om te leren dat er meer verbonden zit aan de situatie van vandaag, dan alleen de dingen die je vandaag hoort en ziet. En inderdaad, er is een grote kans dat men er dan achter komt dat er geen eenduidig oordeel is over veel praktijken. Wat is dan het nut geweest? Ik denk dat het al een inzicht op zich zou zijn als meer mensen zich zouden beseffen dat een dergelijke eenduidigheid niet bestaat. Niet één waarheid, niet één verhaal. Inderdaad niet de harde logica van de wiskunde. Maar juist het besef dat de wereld dus niet zo eenvoudig en zwart-wit is als mensen ervan willen maken. Ik denk dat het de kennis van geschiedenis is, die een mens altijd nodig zal hebben.

You may also like

Leave a Comment