Grafschennis tot op de bodem

by Déjà Vu

javazeeNathan Looije

Theo Doorman, kleinzoon van schout-bij-nacht (achteradmiraal) Karel Doorman,  controleerde samen met de bemanning het duikvoertuig. Voor ze te water gingen onderwierpen ze de camera’s en lichten aan boord aan een test. Het water omsloot het duikvoertuig terwijl ze steeds verder afdaalden in de diepte. Inmiddels zouden ze nu toch wel op de plek gearriveerd moeten zijn, maar het enige wat Theo zag, was de eindeloze zeebodem. Theo knipperde verwoed met zijn ogen. Op de plek waar drie massief stalen Nederlandse oorlogsschepen hadden moeten liggen, lag nu helemaal niets. Drie flinke gaten in de zeebodem waren het enige overblijfselen van de slag in de Javazee die voor Nederland desastreus afgelopen was.

Op 27 februari 1942 voer onder het commando van Karel Doorman een eskader van geallieerde schepen op de Javazee om een Japanse invasievloot een halt toe te roepen. Een coalitie van Amerikaanse, Britse, Australische en Nederlandse schepen vormde het geallieerde eskader dat desondanks in het nadeel was tegen de Japanners. De geallieerden waren uitgeput door slaapgebrek vanwege de vele patrouilles die zij moesten uitvoeren, in tegenstelling tot de Japanners die relatief uitgerust waren. Daarnaast beschikte het land van de rijzende zon over goede luchtverkenning, waardoor ze precies de positie van de vijandige schepen konden bepalen. Dit hing samen met de Japanse langeafstandstorpedo’s die voor de geallieerden een dodelijke verrassing bleken te zijn. Door slechte communicatie wisten de geallieerden vaak niet exact waar de Japanse schepen zich bevonden, wat een groot nadeel was.

De Nederlandse torpedojager Kortenaer moest het als eerst ontgelden, maar al snel werden ook Britse en Amerikaanse schepen tot zinken gebracht. Nadat de drenkelingen van de Kortenaer gered waren, gaf Doorman het bevel om hem te volgen. Rond middernacht kwam het weer tot een treffen, waarbij de twee kruisers De Ruyter en Java verbannen werden naar de zeebodem. Uiteindelijk liep de missie uit op een mislukking, waarbij negenhonderd Nederlandse militairen het leven lieten.

Tijdens de herdenking die vijfenzeventig jaar later zou plaatsvinden wilde men graag beelden laten zien van de gezonken schepen. Vanwege deze reden gingen de door het Karel Doormanfonds gefinancierde duikers in november 2016 op pad om de schepen vast te leggen. Al in 2002 waren deze schepen gelokaliseerd door middel van sonarapparaten, dus de duikers wisten precies waar ze moesten zijn. Daar aangekomen bleken de schepen van de aardbodem verdwenen te zijn, afgezien van wat restanten van de Kortenaer.

Naast de drie Nederlandse schepen zijn ook drie Britse schepen en een Amerikaanse onderzeeër spoorloos verdwenen. Vermoedelijk zijn de wrakken door bergingsbedrijven gesloopt om ze als oud ijzer te verkopen. Het Nederlandse Ministerie van Defensie spreekt van grafschennis, omdat de schepen de laatste rustplaats van de omgekomen bemanning waren. De ontzetting bij de nabestaanden is groot. Het is natuurlijk ook vrij opvallend dat in totaal zeven metalen schepen van vele tonnen ineens niet meer terug te vinden zijn. Zeker gezien het feit dat men in 2008 nog bevestigd kreeg dat de schepen op de juiste positie lagen. Het is een mysterieuze gebeurtenis die de gemoederen nog wel een tijdje bezig zal houden. Voor de nabestaanden is het te hopen dat dit raadsel snel wordt opgelost, zodat zij weer rust kunnen krijgen.

You may also like

1 comment

Robert Leonardo 14 november 2018 - 13:18

There’s certainly a lot to find out about this subject.
I like all of the points you made.

Reply

Leave a Comment