Het Nederlandse Fileprobleem

by Vice-Praeses

Casper Jager

Toen eind negentiende eeuw de eerste auto’s op de markt kwamen, werd dit door de meeste mensen gezien als niet meer dan een rage die snel weer over zou waaien. Wanneer een negentiende-eeuwer een kijkje zou nemen op de hedendaagse Nederlandse wegen, zou hij toe moeten geven dat deze ‘rage’ flink uit de hand is gelopen. Het aantal files in Nederland neemt per jaar flink toe en ook de lengte van de files wordt almaar groter.Files zijn niet alleen verschrikkelijk irritant om in te staan, ze zijn ook nog eens erg vervuilend. Hoe zit dit fileprobleem in elkaar en vooral, hoe kunnen we het oplossen?

Het aantal auto’s op de Nederlandse wegen groeit elk jaar en dat betekent meer drukte op de weg. Niet alleen het particuliere vervoer neemt toe, ook het goederenvervoer op de weg groeit. Dit komt onder andere doordat we steeds meer overgaan op online winkelen en onze spullen dus thuisbezorgdmoeten worden. Verder komt er nog bij dat de afstand woon-werkverkeer toeneemt en de meeste forenzen leggen deze afstand af in de auto.

De oplossing voor het Nederlandse fileprobleem is in principe heel simpel: er moet minder verkeer komen op de weg. Helaas lijken veel politici zich niet erg bewust van deze kijk op het probleem, en maken ze beslissingen die er juist voor zorgen dat de files groter worden. Hiermee doel ik voornamelijk op het bouwen van meer wegen, waarvan nog steeds door veel mensen gedacht wordt dat het werkt. Meer wegen bouwen maakt echter autorijden juist aantrekkelijker en zorgt er dus voor dat er ook meer mensen de auto pakken. Verder heeft onderzoek aangetoond dat het aanleggen van meer wegen zorgt voor een toename van files en zo snijden we onszelf in de vingers. Zelfs wanneer het bouwen van extra wegen mocht werken, dan zou dit een tijdelijke oplossing zijn. Immers, we weten dat het aantal auto’s op de weg elk jaar toeneemt en we kunnen niet oneindig wegen blijven aanleggen.

Wat zouden we dan wel moeten doen om van de files af te komen? Volgens Bert van Wee professor in Transport Policyop de TU Delft moet het rekeningrijden ingevoerd worden. Dit houdt in dat er een kilometerheffing zou komen, waarvan de hoogte afhangt van waar je rijdt en op welk tijdstip van de dag. Onderzoek heeft aangetoond dat door rekeningrijden het aantal voertuigen op de weg met 50 procent kan verminderen.

Vervoerseconoom T. Tieleman noemt de oplossing van het probleem simpel: maak gewoon het openbaar vervoer goedkoper. Nu OV en autorijden ongeveer net zo duur zijn kiest men vaker de auto. Wanneer het voordeliger wordt voor de portemonnee om de auto te laten staan en bijvoorbeeld de trein te pakken zal dit ook vaker gebeuren. Als het rekeningrijden ingevoerd wordt, zou dit automatisch betekenen dat het OV goedkoper wordt. Rekeningrijden zal dus vermoedelijk de populariteit van het OV vergroten. Indien dit het geval zou zijn is het echter wel zaak dat het OV, en hiermee doel ik op het treinverkeer, dringend verbeterd wordt. Voor de ongeveer één miljoen mensen die dagelijks in Nederland gebruik maken van de trein, waaronder ikzelf, is het duidelijk wat er moet gebeuren. Tijdens de spitsuren, rond 9:00 uur en 17:30 zitten de treinen zo vol dat de reizigers als sardientjes in een blik bij elkaar zitten. Om het OV beter te laten functioneren en bovendien aantrekkelijker te maken moet het treinverkeer acuut verbeterd worden, anders is zelfs in de file staan aantrekkelijker. Al met al is het fileprobleem in de basis niet zo moeilijk op te lossen. Er zijn echter een paar drastische maatregelen nodig om dit te realiseren. Het kabinet leek vooralsnog geen fan te zijn van rekeningrijden, maar is sinds kort bezig met heel voorzichtige stappen in de goede richting. Mogelijk wordt het rekeningrijden in 2026 ingevoerd. Dit betekent dat het ernaar uitziet dat we de komende jaren nog niet van de files af zijn. We zullen de files dus helaas nog een tijdje voor lief moeten nemen en mocht je echt geen zin hebben om elke ochtend achteraan te sluiten in de rij, zijn andere werktijden of vaker thuiswerken altijd nog te overwegen.

Foto door Petra de Boevere

You may also like

Leave a Comment