In het zonnetje: Kanye West (Een hagiografie annex muzikale bloemlezing)

by Déjà Vu

Kanye West is een Amerikaans musicus, modeontwerper, zelfstandig ondernemer, eredoctor en mijn idool. Bij veel mensen is Kanye West echter niet zozeer bekend om zijn werkzaamheden, maar om twee andere dingen: Kim Kardashian en zijn eigen ego. Op zijn meest uitgesproken dagen noemt Kanye zich de Jimi Hendrix, Steve Jobs en Michelangelo van deze generatie en een doorgeefluik van god. Ook claimde hij eens alle elementen des levens te ademen en te doorleven. Niet iedereen is het daarin met Kanye West eens. Meestal komt volharding in het eigen genie immers voort uit een onvervulde behoefte tot erkenning en wanneer iemand werkelijk een genie is, dan zou die behoefte inmiddels wel vervuld moeten zijn, gaat de redenatie. In deze redenering schuilt echter een denkfout: ze gaat er vanuit het fenomeen Kanye West vasthoudt aan enigerlei regel.

Willem Groeneweg

Aan erkenning heeft het Kanye namelijk nooit ontbroken. Voordat Kanye aan zijn rapcarrière begon, was hij als talentvolle producer vanaf 2000 onder contract bij Roc-a-Fella Records, het label van Jay-Z. Er waren aanvankelijk twijfels bij de platenbazen of de in een nette buurt opgegroeide professorszoon wel geloofwaardig zou zijn als rapper, maar daar kwam verandering in toen Kanye na een auto-ongeluk met een half dichtgesnoerde kaak zijn debuutsingle ‘Through the Wire’, een nummer gewijd aan zijn doorzettingsvermogen, opnam. Kanye werd de kans gegeven om in 2004 zijn debuutalbum, The College Dropout, uit te brengen.

Dat album kan inmiddels gerust een mijlpaal in de hiphopgeschiedenis worden genoemd. Waar andere rappers zich vooral bezighielden met drugshandel en bendegeweld, had Kanye heel andere zorgen. Zijn muziek ging over consumentencultuur, artistieke zelfontplooiing en Jezus Christus (toen nog in de derde persoon). Het album werd een doorslaand succes en opende de deur voor andere alternatieve rappers. Zo is de esthetica van The College Dropout zelfs door te voeren tot Macklemore, die Kanye in het openingsnummer van zijn doorbraakalbum als één van zijn grootste idolen aanhaalt. In 2005 herhaalde Kanye het succes met Late Registration, een album dat grotendeels hetzelfde deed, maar dan nóg beter. Beide albums waren commercieel zeer succesvol en werden met prijzen overladen: ze wonnen een Grammy voor beste rap-album (in beide jaren was Kanye tevens de artiest met de meeste nominaties), eindigden bovenaan in Amerika’s meest invloedrijke enquête onder muziekcritici en werden in 2012 opgenomen in de Top 500 albums aller tijden van het tijdschrift Rolling Stone.

Graduation uit 2007 kenmerkte zich vooral door de inpassing van elektronische elementen in de muziek, waarmee Kanye zich een kenner van de trends toonde en voorliep op de house- en electro-revival tijdens de nadagen van de 2000s. In 2008 volgde alweer Kanye’s volgende album, 808s & Heartbreak, dat uitkwam na het overlijden van zijn moeder. In plaats van te rappen zong Kanye met behulp van autotune emotionele, kwetsbare ballades, waarmee hij het roer wel erg drastisch omgooide. Aanvankelijk had niet iedereen vertrouwen in een gelukkige afloop, maar natuurlijk groeide 808s uit tot één van Kanye’s meest geliefde albums. ‘Emo-rap’ werd opeens een werkbaar genre, het belangrijkste product van deze stroming is Drake, die 808s als grootste invloed op zijn stijl beschouwd.

In 2009 kreeg Kanye’s reputatie na een incidentje aangaande Taylor Swift een knauw toebedeeld. Hij vertrok uit Amerika. Eerst naar Italië om een mode-opleiding te volgen bij Fendi, daarna naar Hawaii om zijn onbetwiste magnum opus, My Beautiful Dark Twisted Fantasy (2010), te vervaardigen. Dit album zou Kanye’s reputatie moeten herstellen. Een album dat moest voldoen aan alle idealen van de hogere kunst zoals Kanye ze interpreteerde. Een ‘totaalalbum’.

Uitbundig werd het album zeker; het begint met Nicki Minaj die in een slecht Brits accent een Roald Dahl gedicht voordraagt en eindigt met een indie-dance remix die in de fade-out wordt gemixt met een politiek commentaarstuk van spoken-word artiest Gil Scott-Heron. Hier tussendoor onder meer onder meer een klassieke piano-interlude van Elton John, een skit van Chris Rock en een autotune- en soulgitaarsolo. De productie, die Kanye met behulp van een groot aantal medewerkers aan het album gaf, is nog steeds ongeëvenaard in haar opulentie.

Naast zijn productietalent beschikt Kanye’s over een andere troef: zijn kinderlijke eerlijkheid. Enerzijds zorgt die ervoor dat hij zich vaak wat arrogant opstelt in de media. Hij vindt dat hij op basis van zijn cv mag aannemen dat hij een genie is en hij schroomt niet om dat gegeven met ons te delen. Aan de andere kant is Kanye door zijn onwil om zijn ego en onzekerheden te maskeren en maar te zeggen wat hij denkt juist een bijzonder fascinerende artiest. MBDTF-stand-out ‘Runaway’ begint bijvoorbeeld als Kanye met volle overgave zingt, ‘She finds pictures in my e-mail/ I sent this bitch a picture of my diiiiick’, om dat vervolgens bedeesd op te volgen met ‘I don’t know what it is with females/but I’m not too good at that shit’. Zoals elke goede artiest, weet Kanye dat contrast de beste manier is om een boodschap over te brengen. Het nummer besluit met een onverstaanbare vocodersolo die dient om Kanye’s ernstige problemen met communiceren te illustreren.

Deze thematiek strekt zich ook uit tot ‘Hell of a Life’, waarin Kanye zich een sterke emotionele connectie met een porno-actrice verbeeldt. De porno-actrice is net als Kanye: iemand waarover iedereen al een oordeel klaar heeft zonder haar werkelijk te kennen. Het nummer kent een interlude van vocale harmonieën en eindigt met Kanye die hitsig in de microfoon hijgt boven een koor van pornokreuntjes. Het moge duidelijk zijn, bij Kanye lopen goede en slechte smaak vloeiend in elkaar over. Ook dat is wat zijn beste werk zo compleet uniek maakt. Kanye weet dat we eigenlijk net zo goed kunnen genieten van slechte smaak als van goede smaak. Kanye neemt kitscherige en vulgaire concepten en weet ze zo overtuigend binnen een andere context te plaatsen dat ze verrassend maar toch natuurlijk klinken en zichzelf als het ware ontstijgen.

Voor Kanye’s volgende en eveneens geweldige album Yeezus (2013) verruilde hij zijn klassieke idealen voor moderne kunst; een van de belangrijkste inspiraties vormde hier een lamp ontworpen door minimalistisch architect Le Corbusier. Yeezus kent een rauwe, minimalistische productie en nummers die bol staan van de fanatieke energie. Kanye’s raps zijn als zijn tweets; zo uniek stupide dat ze leuk worden (‘Hurry up with my damn croissants!’) en dienen vooral als versterking van de opzwepende sfeer van de muziek. Yeezus weet dat er niet veel nodig is om indruk te maken, zoals in ‘Black Skinhead’ en ‘New Slaves’.

Nu zal natuurlijk niet iedereen geïnteresseerd zijn in Kanye’s persona of zijn muziek fatsoenlijk vinden. Desondanks zou Kanye West voor iedereen een artistiek voorbeeld moeten zijn en wel om twee redenen. Hij is ongegeneerd zichzelf en geeft altijd de volle honderd procent om zijn ideeën te verwezenlijken. Zelfs als Kanye een ogenschijnlijk onhaalbaar idee heeft, zoals het mengen van trap-beat met een zwaarmoedig jazznummer over racisme, slijpt hij er net zo lang aan tot daar een prima nummer uit voortvloeit. Hoewel er ongetwijfeld veel andere artiesten zijn die even grote creatieve risico’s nemen, zit Kanye in een positie waar hij de middelen bij elkaar kan scharen om zijn unieke ideeën daadwerkelijk te verwezenlijken. Middelen waarmee hij zich onuitputtelijk voor zijn werk inzet. Als Kanye zichzelf met Michelangelo en Steve Jobs vergelijkt, wil hij anderen stimuleren om ook dat niveau na te streven. Kanye denkt namelijk dat je een idioot bent als je niet zo hard mogelijk je best doet om je doelen te bereiken. En geef hem eens ongelijk.

You may also like

Leave a Comment