Loopgravenoorlog; Minder statisch dan de benaming doet vermoeden.

by Déjà Vu

De eerste wereldoorlog roept vaak een beeld op van zinloze verspilling van menselijk leven en een front dat niet of nauwelijks verandert. Dit is ten dele terecht. Dat er niets veranderde is echter een mythe. Uitrusting en tactieken veranderden voortdurend in een poging de impasse te doorbreken.

Door Jente Schaap

Mijn eerste associatie met WO I is een scene uit de Britse serie Blackadder waarin een maquette wordt getoond van het veroverde gebied. Op tafel staat een bak blubber. Bij navraag door de generaal wordt enthousiast verteld dat de schaal een op een is en bijzonder gedetailleerd: er is zelfs een regenworm aan toegevoegd!

Hoe treffend de scene ook de vaak minimale winst aan terrein weergeeft, het beeld doet onrecht aan de werkelijkheid. In de eerste fase van de oorlog verloren de Fransen bijna een miljoen soldaten door dezelfde tactiek te blijven gebruiken.  De wil om te winnen werd gezien als het ultieme wapen en als dit niet werkte moesten gewoon meer mannen hetzelfde doen. Hun knalrode broeken en het ontbreken van helmen moesten hun liefde voor Frankrijk en vechtlust aanwakkeren. Voor de Duitsers was het makkelijk om de naar voren rennende soldaten uit te schakelen.

Geleidelijk veranderde de uitrusting. Aan Franse zijde werden rode broeken verruild voor een grijs uniform en introduceerde men helmen. Duitsers rustten hun soldaten gedurende de oorlog uit met betere uniformen, helmen en met handgranaten.

Technische innovaties veranderden de patstelling niet, wel de manier waarop werd gevochten. Gifgas, nieuwe wapens zoals de vlammenwerper en doorontwikkeling van bestaande wapens zijn voorbeelden van innovatie. Hoewel voor het verloop van WOI nog niet van groot belang maakte de tank en het vliegtuig zijn debuut op het slagveld.

Tactische innovaties werden ontwikkeld. De vuurwals doet zijn intrede. Soldaten trekken op achter een zich naar voren verplaatsend gebied van artillerie inslag. Het verbonden gevecht waarbij artillerie, infanterie en cavalerie nauw samenwerkten werd toegepast. De elastische verdediging zorgde voor grote verliezen bij aanvallers. In plaats van tegen iedere prijs stand te houden verschoof de verdediging naar achter, om later positie terug te nemen. Infiltratietechniek in de vorm van de bouw van tunnels deed op momenten in de oorlog het tij keren.  De oprichting van Stormtroepen door Duitsland deed de balans in hun voordeel omslaan. Met goed getrainde manschappen werden snelle en effectieve aanvallen uitgevoerd op belangrijke posities.  Dynamiek kwam terug in de oorlog. Hun overwinning werd voorkomen door interventie van de Verenigde staten.

In WOI werd zo de basis gevormd voor de tactiek die in WOII en tot in deze tijd wordt toegepast: de Blitzkrieg.

You may also like

Leave a Comment