Middeleeuwse praktijken

by Déjà Vu

kruistocht

Anouk Bosch

Vanwege het rustgevende effect en grote nostalgische gevoelens herlas ik afgelopen tijd in kleine etappes voor het slapengaan mijn favoriete jeugdboek, Kruistocht in Spijkerbroek. Even voor de ongelukkigen die hun jeugd zonder dit fantastische verhaal hebben moeten doorstaan: Thea Beckman laat in dit boek de hoofdpersoon uit de op dat moment recente 20ste eeuw(!) met een tijdmachine terug flitsen naar de Middeleeuwen, waar hij zich aansluit bij een slecht georganiseerde Kinderkruistocht.

De hoofdpersoon Dolf verwondert zich met regelmaat over de gruwelen die mensen elkaar en de wereld aandoen in de Middeleeuwen. Hoe de vijand met bloederig geweld uit elkaar wordt getrokken, het wild lachend de nek om wordt gedraaid en men elkaar voor het minste of geringste vervolgt als ketter. Aan de andere kant besef hij ook dat het in de 20ste eeuw niet veel beter is: nog steeds slachten mensen elkaar af omwille van een idee of overtuiging, nog steeds wordt men om het minst of geringste tot zwart schaap of zondebok gemaakt.

Een intrigerende boodschap die wat mij betreft de spijker op de kop slaat, en nog wel een stukje verder doorgetrokken kan worden. Want wat kijken veel mensen nu graag terug in de tijd om te mogen concluderen hoeveel beter we het nu hebben. Hoeveel vooruitgang er is geweest. En mensen die het anders doen, krijgen ook al snel naar hun hoofd geslingerd dat zij uit een ‘achterstallige’, ‘achterlijke’ of ‘Middeleeuwse’ cultuur komen. Dat ze primaten zijn zelfs, want afkomstig uit een ander land waar de vooruitgang ergens zou zijn blijven steken. Alsof er maar één weg is die een volk of cultuur of mens kan bewandelen om ‘vooruit’ te komen. Alsof er een chronologisch ‘to-do’ lijstje bestaat wat je als beschaving kan afvinken, om dan uiteindelijk bij de top van civilisatie te komen.

En wat voor een top! Ik vind het opmerkelijk dat er zoveel mensen zijn die denken dat de maatschappij die wij hier vandaag de dag kennen de meest optimale is. Of eigenlijk niet eens de maatschappij van vandaag, maar liever die van gisteren. Toen er nog niemand had geklaagd over Zwarte Piet en Varkens in Nood je nog geen schuldgevoel aanpraatte in de supermarkt. Toen vrouwen nog hun mond moesten houden en al die mensenrechten nog niet zo verdomd ingewikkeld waren. Wat een heerlijke tijd.
En dan nu. Burn-outs zijn aan de orde van de dag. De halve bevolking is chronisch ziek in het lijf of hoofd. Zou het komen door pesticiden? De straling van smartphones? Asielzoekers? De sigaretten en drank die we nodig hebben om onze stress te vergeten? Of toch die smerige politici die ons tegenwerken vanuit Den Haag? Wat zijn we massaal boos en ongelukkig. Gelukkig bestaat er geavanceerde technologie, zodat de frustraties anoniem geventileerd kunnen worden op het internet en men elkaar duidelijk kan laten weten wie hij of zij allemaal de dood in wenst.

Maar er is een lichtpuntje om ons aan vast te klampen. Want we zijn nog altijd het stukje planeet waar civilisatie heeft gezegevierd. Waar we weten hoe je je hoort te gedragen als een mens uit het hier en nu. Waar de Middeleeuwen voorbij zijn en de fatsoenlijke normen en waarden gesetteld. Het rechte eind, dat zouden we al een tijdje te pakken hebben. En wat blijkt het dan ineens moeilijk om te aanvaarden dat ook van onze eigen ideeën de uiterste houdbaarheidsdatum wel eens verstreken kan zijn.

You may also like

Leave a Comment