Mussert in opspraak

by Déjà Vu

Arie Benschop

Wanneer je googelt op ‘nazi-retoriek’, verwacht je artikelen en publicaties over de retoriek die de nazi’s bezigden, maar niets is minder waar. Wat opvalt zijn het groot aantal krantenberichten, tweets en opiniestukken over de retoriek die Trump en Thierry Baudet gebruiken. Precies nazi-retoriek is het, volgens sommige opiniemakers.

Niet alleen de nazi-retoriek is een hot-topic, ook Mussert zelf is de laatste tijd in opspraak geraakt, ook al is hij enige tijd dood. Mussert hield namelijk om de zoveel tijd speeches in het openbaar. Die noemde hij hagespraken, die werden gehouden in het Veluwse dorpje Lunteren. Vorig jaar werd besloten dat de ‘Muur van Mussert’ een Rijksmonument werd. Het oorspronkelijke plan van Mussert en de NSDAP was om een Nationaal Tehuis te bouwen, waarbij de muur een belangrijk onderdeel van het complex moest zijn. De muur is het enige wat nog over is gebleven van het complex en van waaruit Mussert zijn hagespraken hield. Deze hagespraken werden meestal gehouden op Tweede Pinksterdag waarbij Anton Mussert een van de keynote-speakers was.

Tijdens de ACCIE-lezing zal uitgebreider ingegaan worden op de retoriek die Mussert bezigde tijdens de hagespraken. Op propagandamateriaal is dit ook duidelijk terug te zien. ‘Op naar de Goudsberg’, zo verschijnt er als eerste in het filmpje. Vervolgens zien we hele gezinnen, vrouwen in klederdracht en groepjes jongeren op weg naar de Goudsberg, de heuvel waar Mussert zijn hagespraken hield. Niet voor niets koos de NSB deze heuvel uit, het was een Germaanse cultusplaats en deze plek is zo ongeveer het geografische middelpunt van Nederland. Het propagandafilmpje wordt ondersteund door vrolijk trompetdeuntjes tot ir. Mussert het veld op komt lopen. De grote klok begint te luiden en de mensen wachten vol spanning op de entree van Mussert. Mussert spreekt vurig en zweept zijn ‘kameraden’ op. De menigte gaat hier al snel in mee, wat ironisch is, aangezien Mussert op het eerste gezicht overkomt als een schriel mannetje. Geheel onverwacht vliegt er tijdens de toespraak van Mussert een Duits vliegtuig over. De massa juicht uitzinnig, hoeden en petten gaan de lucht in en de menigte zwaait uit volle macht naar het overvliegende gevechtstoestel. Wanneer de massa bekomen is, stelt Mussert ze de vraag: ‘Acht gij u in oorlog met Duitsland?’ ‘Neen’ is het antwoord van de bezoekers. ‘Acht gij u bondgenoten van Engeland’, is de tweede vraag. ‘Neen’ roept de menigte opnieuw. ‘Mooi’, aldus Mussert.‘Zijt gij er van bewust hoe Duitsland zich inspant om ons te beschermen tegen Engelse luchtaanvallen?’ Nu klinkt er vanuit de menigte een volmondig ‘ja’.

Anton Mussert, Nederlands jongste ingenieur van die tijd, betrokken bij de aanleg van het Amsterdam-Rijnkanaal en andere prestigieuze projecten, richtte al snel de Nationaal Socialistische Beweging op met alle gevolgen van dien. Meer te weten komen over dit Nationaal Socialistische kopstuk van Hollandse bodem? Kom dan 23 april om 19:30 langs in Lipsius 1.47 voor een professioneel verhaal over Musserts retoriek.


You may also like