Nog (steeds) niet klaar met Zwarte Piet

by Déjà Vu

door Anouk Bosch We doen met z’n allen net alsof het bijna 5 december is en daarmee is het tijd voor boze praat over Zwarte Piet. Het is een onderwerp waar elk jaar weer vurige betogen over gehouden worden door allerlei slimme en schijnbaar interessante mensen. De grote vraag blijft wat beter werkt; een vrolijk kinderfeest doorspekt met oud zeer over slavernij traditioneel in stand houden, of vernieuwingen aanbrengen in deze traditie om een pleister te plakken over de zwarte bladzijdes van onze geschiedenis.

Vorig jaar liep ik stage op een Ouder & Kind centrum in Amsterdam. Het plan was Sinterklaas te vieren, inclusief snoepgoed strooiende Piet met bruine toet. Uit respect voor de grote diversiteit aan culturen en mensen die we binnen het centrum genoten, besloten we eerst aan de ouders te vragen wat zij van een Zwarte Piet zouden vinden. De ouders, van Surinaams tot Marokkaanse afkomst, reageerden enthousiast. Het enige koppel wat niet meedeed aan ‘dat walgelijke festijn’ waren een twee hyperbewuste ouders, zelf oerhollands maar wel hart-stikke modern, die hun twee bengeltjes genaamd Vos en Wolf weg wilden hebben van die racistische idioterie. Alle wel aanwezige kinderen poepten spontaan in hun broek bij de binnenkomst van Zwarte Piet, terwijl alle ouders vol blijdschap stonden te joelen.

Ik begon me af te vragen voor wie we die Zwarte Piet in stand houden, en wie er precies zo tegen zijn. Sinterklaas was altijd een heerlijk feest waar ik goede herinneringen aan over heb gehouden, maar ik vond Zwarte Piet toch wel eng, waarschijnlijk ook als hij volledig blauw geschminkt was. Laten we eerlijk wezen, mensen die verkleed zijn en nogal overdadig naar zoetige schmink ruiken zijn ook erg griezelig. En eigenlijk vond ik Sinterklaas zelf ook maar een beangstigende vent, met z’n Grote Enge Boek. Ik vond het gewoon leuk om cadeautjes te krijgen en me misselijk te eten. Sinterklaas en Zwarte Piet zag ik liever op tv.

Voor de kinderen hoeft die Piet denk ik helemaal niet Zwart te zijn. Het zijn de ouders die vooraan staan te schreeuwen. Aan de ene kant misschien de oprecht gekwetste mensen die zich gediscrimineerd voelen, maar vooral ook alle zeer bewuste Nederlanders die zichzelf zó bewust vinden, dat ze heel hard willen roepen hoe erg ze voor rassengelijkheid zijn. Mensen die graag willen laten zien hoe erg ze wel niet open staan voor onze multiculturele samenleving. En vooral willen laten merken dat zij níet zo zijn als hun racistische voorouders waar zij zich inmiddels zo collectief voor schamen. Aan de andere kant hebben we de mensen die wel heel overdadig boos zijn omdat Sinterklaas niet langer negers als hulpjes mag hebben, en net iets te hard roepen dat Sinterklaasfeest echt heulemaal niks met slavernij te maken heeft. Wat ik zelf concludeer is dat iedereen die te actief aan de discussie mee doet al snel een beetje een verdachte positie in neemt.

Misschien moeten we de volgende generatie maar eens zoetjes aan in de Kerstman laten geloven. Die elfjes worden misschien wel erger afgebeuld dan Pieten, maar over verzonnen wezentjes zal een soortgelijke vermoeiende discussie waarschijnlijk niet ontstaan.

Anouk Bosch

You may also like