Omarm de technologie!

by Déjà Vu

We moeten de technologische vooruitgang in onze tijd met argusogen bekijken, bepleitte Anouk Bosch enige tijd terug. (lees hier) Haar wantrouwen jegens vooruitgang is echter naïef en stoelt op onjuiste aannames.

artikel technologiedoor Arnout le Clercq De moderne technologie wordt veel verweten in het opiniestuk. Technologie zou leiden tot apathie en daarnaast in sommige gevallen zelfs ethisch grensoverschrijdend zijn. Het is jammer dat zowel een duidelijk kader voor ‘technologie’ als voor moraliteit ontbreekt. Het klonen van teckels, dat is verkeerd! Waarom eigenlijk? Niet omdat klonen moreel verkeerd is, aldus Bosch, maar omdat dit de natuurlijke schoonheid van de wereld provoceert én bedreigt. Een zwak punt, dat gebaseerd is op esthetiek in plaats van ethiek. Hiermee komt de spreekwoordelijke aap uit de mouw betreffende de gedachte achter het stuk, namelijk die van een Romantisch wereldbeeld. In haar schriftelijke zoektocht met veel vragen maar bar weinig antwoorden domineert het beeld dat de wereld door de mens geaccepteerd moet worden zoals zij is. Sterker nog, de mens zou die natuurlijke wereld moeten adoreren. Want er is niets mooier dan een ‘normaal’ nestje teckels.

De argumentatie in het stuk stuitert alle kanten op en barst van de causaliteit, die in feite valt op te delen in twee veel genoemde voorbeelden: genetische modificatie en technologische gebruiksvoorwerpen (smartphones, tablets, etc.). Deze twee zaken hebben met elkaar gemeen dat ze onder de noemer technologische vooruitgang vallen, niets meer dan dat. Er worden vervolgens enkele dystopiëen genoemd, de mens wordt met God en met Icarus vergeleken. Maar wat hebben we geleerd? Niets. Deze aaneenschakeling van neergepende onderbuikgevoelens vervuld van een soort nostalgie die de historicus tegenwoordig lijkt te typeren, zette me aan het schrijven. Een pleidooi voor de moderne wereld.

 Hoewel het Romantisch wereldbeeld aantrekkelijk lijkt, koop je er vrij weinig voor. Wij zijn kinderen van de Verlichting. Dat hoop ik althans. En wanneer wij dat zijn, omarmen we technologie. Het beeld dat we dat zouden doen zonder erbij na te denken, is onjuist. Het is goed om na te denken over wat technologie met ons doet en om er kritische vragen over te stellen. Maar om het af te zweren of te pleiten voor het afremmen ervan is ronduit onzinnig.  Daar zou ik aan toe willen voegen dat het bekritiseren en wantrouwen van moderne technologie in een artikel geschreven op een computer of laptop en gepromoot via social media niet alleen een beetje vreemd is, maar stuitend hypocriet.

Laten we wel wezen, die moderne technologie is verdomd handig. Communicatie gaat sneller dan ooit en de medische wereld boekt vooruitgang met rasse schreden. En hoewel zaken als klonen en genetische modificatie ethische vraagtekens oproepen (wanneer die vraagtekens stoppen, dán moeten we aan de bel trekken) maken ze onderdeel uit van diezelfde technologische vooruitgang. Iets aanmerken als ‘gewoon verkeerd’ voldoet niet. Waarom is iets slecht? Het geven van extreme voorbeelden om die morele onjuistheid aan te tonen is geen argument. Ethische vraagstukken lossen we niet op door eindeloos de vraag ‘wat als?’ te stellen en nog een keer iets van Aldous Huxley te lezen, maar door na te denken. Technologie is goed, vooruitgang is goed. Vragen blijven stellen is misschien wel het belangrijkste. Maar om ons terug te trekken in een Romantisch wereldbeeld is onzin. Nostalgie is voor oude mensen. Nostalgische jongeren zijn een paradox, ze verlangen naar de tijd voordat ze überhaupt maar een fonkeling in het oog van hun vader waren. Vintage kleding en draagbare platenspelers zijn mode, geen filosofie.

Zelf heb ik geen smartphone, WhatsApp vind ik vervelend. Toeristen die de wereld bekijken door het fotoscherm van hun iPad verdienen een nekschot. Maar is dat een argument tegen technologie? Nee. WhatsApp is niet vervelend, wat vervelend is zijn mensen die om drie uur ’s nachts de naarstige behoefte lijken te hebben om foto’s van katten die een gekke bek trekken te sturen. Bosch verzet zich niet tegen technologie zelf, maar tegen de manier waarop mensen ermee omgaan. Een probleem van een hele andere orde die technologische vooruitgang niet af zou mogen remmen. Mensen die in een café zitten te klooien met hun telefoon terwijl we een gesprek proberen te voeren, roep ik tot de orde. Moderne technologie de schuld geven van dit soort gedrag is een absoluut zwaktebod en toont des te meer het eigen onvermogen aan om zich te onttrekken aan deze technologie.  Dus gaan we maar naar yoga, ‘ons hoofd even helemaal leeg maken’ of ‘vandaag gaat de telefoon even uit’. Dan laak je ruggengraat. Het argument dat de kloof tussen technologie en ‘de gewone massa’ (wie zijn dat dan?) afneemt is onwaar. Ga anders eens naar de Mediamarkt in Den Haag op zaterdag. Of geef een tablet aan een kleuter. Die weet er bij wijze van spreken meer raad mee dan wij, de generatie van na de Muur.

 Bosch is geen conservatieve sok zoals zij in een poging tot zelfrelativering zegt, maar een dromerige hipster die het kenmerk van onze generatie lijkt te worden. De persoon met een zelfgebreide trui die een instagramfoto maakt van een biologisch glas melk en oreert over Orwell en de gevaren van de moderne techniek. Zijn dat de denkers van morgen? Ik hoop het niet, want dan verandert het intellectuele landschap in de tafel van De Wereld Draait Door. Dit is de 21e eeuw, omarm het nieuwe tijdperk!

Arnout le Clercq

You may also like

Leave a Comment