Ontgroenen

by Vice-Praeses

Elk jaar moeten weer duizenden aankomende studenten die lid willen worden van een studentenvereniging er aan geloven; de ontgroening. Een onderwerp waar al veel over is geschreven en waar de meningen enorm over verschillen. Tegenstanders vinden het mensonterende praktijken die veel te makkelijk uit de hand kunnen lopen. Dit terwijl de studentenverenigingen zelf roepen dat de ontgroening aan strikte regels gebonden is en een goede manier is om een sterke band op te bouwen met jaargenoten. Het ‘hoort’ er nou eenmaal bij.

Na zelf een kleine twee weken ontgroening te hebben doorlopen, kan ik me aan de kant van de voorstanders scharen. Maar ik vraag me nog steeds af: waarom hoort het er nu eenmaal bij? Hoe is die ontgroening nou eigenlijk ontstaan?

Nadat ik een beetje research heb gedaan, kom ik erachter dat studentenontgroeningen al zo oud zijn als de universiteit zelf. Daar getuigt bijvoorbeeld deze tekst van, afkomstig uit de 17e eeuw uit het archief van de Rijksuniversiteit Groningen:

,,Het enige waarin studenten zich uitleven zijn onderlinge gevechten van (illegale) verenigingen, de collegia nationalia, en ontgroeningspartijen.”

Maar ontgroeningen en andere initiatierituelen gaan nog veel verder terug en komen in alle soorten en maten voor. Zo heb je bij Afrikaanse volksstammen overgangsrites waarbij inkervingen op de huid van jongens worden aangebracht om hun moed te symboliseren, waarna ze echte mannen zijn geworden en als volwaardig lid van de stam worden gezien. Deze rituelen worden al uitgevoerd zolang de stam bestaat, al weten we de precieze data daar niet van. Een ander voorbeeld van een initiatieritueel dat we wel kunnen dateren is dat van de Spartanen. Spartaanse jongens werden niet een week, of zelfs een maand ‘ontgroend’, maar een à twee jaar (de bronnen zijn het hier oneens). Deze ‘ontgroening’ werd ook niet aan strikte banden gelegd door een universiteit of gecontroleerd door een bestuur van een vereniging, nee, de jonge Spartaan werd de wildernis in gestuurd met de boodschap over een jaar (of twee) levend terug te komen. Pas als hij dit had volbracht, was hij een Spartaans burger (al genoot hij nog niet eens volledig burgerrecht).

Ontgroeningen en initiatierituelen zijn dus al terug te leiden tot zo’n achthonderd jaar voor Christus en bestaan waarschijnlijk nog langer. Het doel van zo’n ritueel is bewijzen wat je waard bent zodat je kan toetreden tot een groep. Het is niet anders betreft studentenontgroeningen. En zeg nou zelf; in vergelijking met de Spartanen valt dat hele ontgroenen ontzettend mee.

Nicole Jansen

You may also like

Leave a Comment