Populistisch nieuws

by Déjà Vu

anchorman-2-ron-burgundy-will-ferrell

Caroline Schep

De afgelopen verkiezingen leek een groot deel van Nederland in de ban van een angst voor het populisme. Media hadden hun mond er vol van en zelfs in het buitenland werden onze stemmen met ingehouden adem gevolgd. Achteraf juichten optimisten de ‘overwinning op het populisme’ toe, terwijl anderen deze vreugde fel nuanceerden. Los van die discussie is het vooral ironisch hoe populisme in de politiek veelal afgewezen wordt, terwijl de media het zelf als strategie breed lijkt te omarmen.

Neem de NOS. Ze plaatsten een schattig doch helder filmpje waarin ze in drie minuten uitleggen wat populisme is, maar richtten zich hierbij vooral op de politieke implicatie ervan. Niet heel vreemd, zo in de nasleep van de verkiezingen. Maar misschien wel wat nauw? Van Dale beschrijft populisme minachtend als een “neiging zich te richten naar de massa van de bevolking”. Lekker vaag dus. Hoewel er kritiek is op de minachtende toon van deze definitie, laat het echter wel zien dat we populisme niet meteen hoeven te koppelen aan politiek.

Wat heeft de NOS er verder dan mee te maken? In hun verslaggeving rond populistische politiek zijn ze vaak neutraal en worden citaten gebruikt als het om de omstreden term gaat, zoals bij de uitspraak van Mark Rutte na de verkiezingen. Toch krijgt de verslaggeving steeds meer populistische trekjes. Uiteraard is nieuws nooit objectief, maar de laatste tijd lijkt de NOS gevoeliger te worden voor de sensatiezucht in de maatschappij. Nieuws moet spannend zijn om aantrekkelijk te bleven; althans, dat is het idee.

Tot wat voor belachelijke dingen dat leidt, bleek twee weken terug. De Dijsselbloem-Europafittie kwam tot een nieuw hoogtepunt door Dijsselbloems creatieve metafoor over ‘drank en vrouwen’. Hoewel het volkomen duidelijk was dat hij deze vergelijking op zichzelf betrok, doken media er bovenop. Het is niet mijn doel zijn uitspraak of de politieke boodschap erachter goed te praten, maar op het moment dat verslaggevers een dergelijke opmerking veel aandacht geven terwijl er wel belangrijkere dingen gebeuren, klopt er naar mijn mening iets niet.

Een journalist die Dijsselbloem aansprak op zijn vergelijking, vroeg hem: “Hoe zeg je ‘betreuren’ eigenlijk in het Italiaans en in het Spaans? (…) En ‘sorry’?”. Ik vraag mij dan af wat het doel hiervan is. Wil je op deze manier professioneel overkomen? Is dit nog verslag doen van iets, of is het eerder provoceren? Het komt op mij in ieder geval ongelofelijk knullig over. Dat Dijsselbloem zich verontschuldigde en wegliep, neem ik hem dan ook zeker niet kwalijk.

Als je als journalist kritiek hebt of je mening wilt uiten, prima. Ga vooral je gang. Maar doe het dan op een manier die bij je vak past: met serieuze vragen, met een doel, met een oprechte zoektocht naar de waarheid. En wees eerlijk over je bedoeling. De NOS gaf, en tot op zekere hoogte geeft, mij het beeld dat zij een relatief neutrale omroep zijn. Dit soort fratsen nemen een stukje van mijn vertrouwen in hun fatsoen weg. Sensatie zoeken in het nieuws is misschien wat veel mensen graag zien, maar zo’n benadering past niet in het serieuze en betrouwbare karakter van het Journaal. Misschien moeten we wel banger zijn voor die vorm van populisme.

You may also like

Leave a Comment