Slavernij: een universeel fenomeen

by Déjà Vu

kneeling-slave

Bruno le Griep

Alvorens ik mijn betoog begin, vermeld ik expliciet dat ik slavernij in al haar vormen afkeur. Ik ben er stellig van overtuigd dat de richting waarin het huidige debat zich in Nederland ontwikkelt een te  eenzijdige voorstelling vormt van het complexe fenomeen slavernij, wat de strijd tegen de slavernij in haar moderne vormen niet ten goede zal komen. Slavernij is een emotioneel zwaar beladen onderwerp en is niet met elk publiek even rationeel te bespreken. Mocht het zo zijn dat mensen het niet met mijn pleidooi eens zijn, dan is onderbouwde feedback altijd welkom.

Als de slavernij wordt besproken in ons land, dan voert de discussie over de trans-Atlantische slavenhandel vaak de boventoon, waarin de Europeanen vaak worden geportretteerd als nietsontziende, immorele en wrede daders die de stille lammeren uit het Afrikaanse achterland haalden om ze te laten werken op de Amerikaanse plantages. Er zijn momenteel individuen en zelfs politieke partijen die de mening zijn toegedaan dat wij ons niet bewust genoeg zijn van ons slavenhandelsverleden. Ik ben het hier gedeeltelijk mee eens, maar ik zou toch een andere insteek  willen nemen dan die eerder genoemden hoogstwaarschijnlijk prefereren. Het wordt namelijk hoog tijd dat wij de slavernij als een verwerpelijk universeel fenomeen gaan zien, in plaats van een satanistisch beleid, enkel gevoerd door het machtige en modernere westen over de ruggen van willoze Afrikaanse en gekleurde slachtoffers. Alleen zo kunnen wij een remedie vinden tegen dit abominabele verschijnsel dat nog steeds ons aardoppervlakte teistert.

De grootste tegenstelling met de eerdergenoemde trans-Atlantische slavenhandel moet toch wel de Barbarijse zijn. De Barbarijse slavenhandel is een periode in de geschiedenis waarin de Noord-Afrikaanse landen – Marokko, Algerije en Tunesië – blanke (Christen)slaven uit Europa, alsook Afrikaanse slaven verder uit het zuiden, hielden. Deze periode staat in schril contrast met de geschiedschrijving over onze eigen slavenhandel, aangezien de slavenhandel in Noord-Afrika haast compleet in de doofpot schijnt te zijn gestopt. Erg vreemd is dit niet. De westerse selectieve geschiedschrijving richt zich immers op de ontwikkelingen die de meeste invloed hebben gehad op onze huidige samenleving. De ontberingen die de Afrikaanse slaven op de Amerikaanse plantages moesten doorstaan en de opbrengsten die de kolonies opbrachten, hebben bijgedragen aan de westerse machtspositie en vormden de fundering voor de emancipatie voor gelijkheid, die volgens sommigen tot op heden nog niet bereikt is. De blanke slaven die in het noorden van Afrika in onvrijheid leefden, waren slechts een schakel in de ketting die het wiel der slavernij over bijna de gehele bewoonde wereld trok. Daarnaast bestond de groep blanke slaven, die op de markt in Algiers werden verkocht, niet alleen uit ongelukkige reders die in de handen waren gevallen van Barbarijse kapers. Zo werd IJsland in het jaar 1627 binnengevallen door de Barbieren en verloor zo 242 mannen aan de islamitische kapers dat jaar. Het mag duidelijk zijn dat de slavernij geen eurocentrisch karakter behelsde.

Ik hoop dat er geen mensen zijn die dit stuk lezen en daaruit de conclusie trekken dat het islamitische regime in Noord-Afrika even erg was, en dat de imams zich wereldwijd zouden moeten verontschuldigen voor de wreedheden die in de naam van hun ideologie hebben plaatsgevonden. Het is onzinnig om excuses te eisen van een land, volk of religieuze groepering voor daden waar zij evenveel aan konden doen als u of ik. Het wijzen met de ene vinger naar een afkeurenswaardig verleden, terwijl de kracht van de andere hand niet wordt gebruikt om de hedendaagse slavernij aan te pakken, is niet alleen inefficiënt, het is ook immoreel en enorm hypocriet. Het juk van de slavernij is altijd voorbestemd geweest voor de zwakkeren. Laten wij als ‘beschaafde’ wereld onze energie en middelen nu eens aanwenden om minder te spreken over de rechten van hen die reeds zijn overleden, en meer te doen aan de situatie van hen die nog een kans hebben op vrijheid en geluk.

You may also like

Leave a Comment