Terug naar de nieuwe tijd

by Déjà Vu

media_xl_3308202

Sandrine Thelosen

De film Publieke Werken zou na Michiel de Ruyter vorig jaar het nieuwe, Nederlandse geschiedenis-epos zijn voor het grote publiek. Een Gouden Film kunnen de makers inmiddels afvinken. Toch duikt de kwestie elke keer weer op of de combinatie wel mogelijk is. Een goede film die historisch realistisch is én geschikt voor een groot publiek.

Je waant je tijdens de film in de 19de eeuw. De rokken zijn lang, de hoeden hoog en het verschil tussen arm en rijk is groot. Het wordt meerdere malen gezegd in de film: de nieuwe tijd komt eraan. Die nieuwe tijd komt er in de vorm van het Victoria Hotel. Als je het Centraal Station van Amsterdam uitloopt, staat het recht voor je neus. Er valt dan gelijk iets op: het hotel is om twee huisjes heen gebouwd. Publieke Werken gaat over een Amsterdamse vioolbouwer die zijn huis niet zomaar wil verkopen. In de andere verhaallijn komt zijn Groningse neef op voor de armen.

Het boek van Thomas Roosenboom is één van de meest verkochte boeken in Nederland, won de Libris Literatuur Prijs in 2000 en wordt nog altijd veel gelezen. Mijn nieuwsgierigheid naar het boek is zeker gestegen, want de verhaallijn in de film is vrij simpel. Er gebeurt gewoon niet zo gek veel. Geen zijsporen of afleidingen, je volgt enkel het verhaal van de twee neven. Er wordt veel uitgelegd en verteld via de personages (zelfs de titel wordt verklaard). Dat is naar mijn idee niet altijd nodig, maar wel begrijpelijk als je een film wil maken voor een groot publiek.

Dit is absoluut geen reden om de film niet te willen zien. Waar bij Michiel de Ruyter werd geschreeuwd over de nieuwe computertechnieken en realistische beelden is dat hier eveneens het geval. De 19de-eeuwse straten, het Centraal Station dat nog in aanbouw is en het Concertgebouw dat in de weilanden staat. Het ziet er fantastisch uit. Je zou zo even willen rondwandelen over de Amsterdamse grachtjes. Ook het spel van de acteurs (zoals Gijs Scholten van Aschat, Jacob Derwig) is steengoed. Blikken zeggen vaak al genoeg, maar helaas volgt de uitleg meestal daarna toch via het script. Het einde is een tikkeltje soap. Alles komt namelijk zo ongeveer goed. Misschien dat regisseur Joram Lürsen zijn eigenlijke genre (o.a. Alles is liefde en verschillende kinderfilms) niet helemaal los kon laten. Het wordt allemaal iets te mooi om waar te zijn. Persoonlijk vind ik het fijn om met een gerust hart de bioscoop te verlaten, maar het verhaal wordt er niet beter van. Ook de laatste scène van Jacob Derwig voegt niets toe en had voor mij niet gehoeven.

Toch geeft deze film weer een goed beeld van hoe het eraan toe ging in de 19de eeuw, net zoals Michiel de Ruyter dat deed voor de 17de eeuw. Wat dat betreft blijft mijn oordeel hetzelfde. Het is belangrijk dat een groot publiek kennis maakt met een interessant deel van onze geschiedenis. Dit betekent uiteraard niet dat de kwaliteit er niet meer toe doet. Maar het is dus kennelijk een gegeven. Als je een film wilt maken voor het grote publiek lever je in. Naar mijn idee bij Publieke Werken niet per se op historisch realisme, dat wordt ruimschoots goed gemaakt door de beelden. Maar het verhaal heeft context en uitleg nodig. En men wordt nu eenmaal gelukkig van een happy end. Maar het feit dat veel mensen kennis maken met een tijd waarin veel ontwikkelingen plaats vonden die we nu nog terug kunnen vinden in onze maatschappij, vind ik heel waardevol.

You may also like

Leave a Comment