Wat als… de EU nooit was opgericht?

by Déjà Vu

De komende weken waagt de redactie van Déjà Vu zich aan een van de gevaarlijkste vragen in de historische wetenschap: wat als? Elke woensdag werkt een redacteur een historisch gedachte-experiment uit, of het nou leidt tot een doemscenario of een utopie. Deze week gaat Karianne na hoe Europa eruit zou zien als de EU nooit was opgericht.

Karianne Ooijevaar

Dagelijks hoor je in het nieuws wel iets wat te maken heeft met de Europese Unie. Gaat het niet om een besluit dat is genomen, dan is het wel een politicus die zich kritisch uitlaat over de centrale macht van Brussel. Hoewel de EU relatief nog niet lang bestaat, is het al niet meer weg te denken uit onze samenleving. Maar wat nou als de Europese Unie helemaal nooit was opgericht?

Stel je voor. Je komt in de supermarkt voor de wekelijkse boodschappen. Je komt bij de kassa en pakt je portemonnee uit je tas om te betalen. Het eerste wat je bijvoorbeeld zult zien, zijn briefjes met een zonnebloem erop of misschien eentje met Michiel de Ruyter en een paar rijksdaalders. Inderdaad, Nederland zou zonder de EU nog zijn welbekende munteenheid de gulden hebben. Net zoals dat de Duitse mark of de Italiaanse lire nog in omloop zouden zijn. Het wisselen van geld voor een vakantie binnen de eurozone zou een gewoonte zijn. Over vakantie gesproken, je moet bij de grenzen je paspoort laten zien, want in een Europa zonder EU zou het Schengenverdrag niet van kracht zijn. Vakantie, maar ook werken in het buitenland, zou lang niet zo makkelijk zijn als dat het nu is.

De Europese Unie, begonnen als een handelsverbond tussen verschillende Europese landen, heeft vandaag de dag voornamelijk de rol van politiek bestuursorgaan. Europese wetgeving en Europol zouden niet hebben bestaan waarmee ook de gelijkheid tussen verschillende landen minder zou zijn en terrorismebestrijding aanzienlijk moeilijker zou worden. Zonder de EU hadden landen waarschijnlijk direct na de Tweede Wereldoorlog steun gezocht bij elkaar om zo weer terug te vallen in de traditie van bondgenootschappen. Dit zou het gevaar voor een Derde Wereldoorlog groter maken, want een klein conflict zou zo kunnen uitlopen op een oorlog van wereldformaat.

Ook zou de Dikke Van Dale tenminste één woord armer zijn zonder de EU: Brexit zou niet hebben bestaan. De huidige situatie in het Verenigde Koninkrijk laat het beste zien hoe vanzelfsprekend we de EU eigenlijk zijn gaan vinden, anders zou het ook niet zoveel problemen geven om eruit te stappen. Bovendien zouden anti-Europa partijen een andere zondebok moeten zoeken. Zo kan de PVV een nog korter partijprogramma ontwikkelen zonder de EU. Nationalisme daarentegen zou meer aandacht krijgen. Er wordt meer vertrouwd op eigen land, volk en leger en men is daar trotser op. Alles moet je zelf namelijk oplossen zonder hulp van de politici in Brussel. Deze stad zou ook een stuk minder belangrijk zijn op het wereldtoneel dan dat het nu is. Brussel zou dan veroordeeld worden tot slechts een hoofdstad van een land.

And last but not least, Leeuwarden zou zonder de Europese Unie nooit de titel van Culturele hoofdstad van Europa (2018) hebben gekregen. En dat kunnen we natuurlijk niet missen. Dus de volgende keer dat je in het machtige Brussel rondloopt, bedenk dan maar eens hoe de wereld eruit zou hebben gezien zonder de Europese Unie.

Volgende week filosofeert Caroline over hoe de wereld eruit zou zien als geld nooit was uitgevonden.

You may also like

Leave a Comment