Wat als… het Zuiden de Amerikaanse Burgeroorlog had gewonnen?

by Déjà Vu

 

De komende weken waagt de redactie van Déjà Vu zich aan een van de gevaarlijkste vragen in de historische wetenschap: wat als? Elke woensdag werkt een redacteur een historisch gedachte-experiment uit, of het nou leidt tot een doemscenario of een utopie. Deze week beschouwt Tommy wat er zou zijn gebeurd als niet het Noorden maar het Zuiden de Amerikaanse Burgeroorlog had gewonnen.

Tommy van Thienen

Het lijkt een onderwerp waar veel historici hun vingers niet aan zouden willen branden. Toch is het een vraag waar een handje vol mensen een antwoord op zeggen te weten. Een van deze mensen is de Amerikaanse schrijver Benjamin McKinlay Kantor. In een artikel in het Amerikaanse tijdschrift LOOK gaat hij tot in detail in op wat naar zijn mening de gevolgen van deze gebeurtenis zouden zijn.

Hij begint zijn verhaal door uit te leggen hoe de oorlog anders had kunnen uitpakken. Unigeneraal Ulysses S. Grant zou op een ongelukkige wijze moeten zijn omgekomen na van zijn paard te zijn gevallen, waarna de minder capabele generaal John Alexander McClernand de leiding zou hebben overgenomen. Dit verzwakte militaire bestuur tezamen met een paar verbeterde tactische inschattingen van de legerleiding van de Confederatie had de uitkomst van de oorlog op zijn kop kunnen zetten en de Amerikaanse burgeroorlog kunnen omtoveren tot de ‘zuidelijke revolutie-oorlog’.

In de nasleep stelt Kantor dat president Lincoln zou zijn afgetreden, Washington D.C. en omstreken zouden worden geannexeerd door de zuidelijke staten en de noordelijke staten hun hoofdstad zouden moeten verplaatsen naar Columbus, Ohio. Vanaf dit punt zou men kunnen stellen dat Kantor zijn fantasieën er iets teveel op loslaat. Hij heeft nu natuurlijk te maken met twee aparte naties met twee verschillende presidenten. Hij gebruikt hierom soms presidenten die in werkelijkheid in de oorlog waren omgekomen, maar in zijn realiteit even niet. Ook laat hij twee verschillende presidenten in de echte wereld naast elkaar regeren. Zo zouden Theodore Roosevelt namens de Unie en Woodrow Wilson namens de Confederatie samen hebben deelgenomen aan de Eerste Wereldoorlog.

Het grootste vraagstuk zal natuurlijk de slavernij blijven. Hoe zou de afschaffing hiervan in de zuidelijke staten tot stand komen? McKinlay Kantor laat hier een hele aannemelijke theorie op los. Volgens de beste man zou de Confederatie een aantal jaren na het winnen van de oorlog een van de laatste landen zijn om slavernij af te schaffen. Nadat andere landen langzamerhand afscheid nemen van de slavernij zouden ook hier stemmen opkomen het voorbeeld van de rest van de wereld te volgen. Omdat de afschaffing geleidelijk en onder toestemming van eigen bevolking zou plaatsvinden zouden organisaties als de Klu Klux Klan nooit zijn ontstaan.

Andere gevolgen van een dergelijke realiteit zouden volgens Kantor leiden tot een Onafhankelijk Texas, maar ook zou Cuba zijn toegevoegd als zuidelijke staat in 1898 na het in een oorlog met Spanje te hebben veroverd.

Uiteindelijk zouden Texas, de noordelijke staten en de zuidelijke staten, na goed samen te hebben kunnen werken in zowel de Eerste als Tweede Wereldoorlog, zich in 1961 weer verenigen tot de Verenigde Staten, een uitkomst die in het heden geen verschil meer zou maken, zou je zeggen. Maar niets is minder waar. Nadat de noordelijke staten de zuidelijke revolutie hadden verloren, zouden ze het geld niet hebben om in 1867 Alaska van de Russen over te kopen. De Koude Oorlog zou altijd gaan plaatsvinden, alleen in deze realiteit zou de dreiging van de Sovjet-Unie een stuk groter zijn.

Het verhaal van McKinlay Kantor is er een vol aannames en vergezochte theorieën, maar niet een die zomaar aan de kant geschoven kan worden. Het laat als geen ander zien hoe breekbaar geschiedenis kan zijn. Als een man in het verleden van zijn paard valt, is in het heden alles anders.

Volgende week sluit Amber de serie af met misschien wel de belangrijkste gebeurtenis in het menselijke verleden: wat als de sedentaire revolutie nooit had plaatsgevonden?

You may also like